Đừng làm cái gì nửa vời.

Tối qua, trước khi ngủ, tớ có xem chương trình Have a Sip, tập có dịch giả, họa sĩ Trịnh Lữ. Ông có nói một câu (cũng là tiêu đề của tập đó luôn), khiến tớ phải suy ngẫm: "Đừng làm cái gì nửa vời."

Tính sơ sơ tớ cũng có hàng tá những thứ "bắt đầu nhưng không bao giờ kết thúc". Một cây đàn guitar bám bụi ở góc nhà sau hai tuần hăng hái tập bấm hợp âm. Những dự án cá nhân đều bắt đầu với tâm huyết cao nhất nhưng sau đó lại bị lãng quên. Hay từ 3 buổi chạy bộ trên tuần thành việc chẳng nghĩ đến việc xỏ giày vào nữa.

Tớ nhận ra rằng sống nửa vời là một kiểu "trốn chạy" an toàn nhất, nhưng cũng là cách nhanh nhất để giết chết tiềm năng của chính mình.

Vùng an toàn của sự nửa vời

Tại sao chúng ta lại hay làm mọi thứ lưng chừng? Thực ra, đó là một cơ chế tự vệ của cái tôi. Nếu cậu làm điều gì đó nửa vời và thất bại, cậu có thể dễ dàng tự an ủi mình rằng: "À, tại mình chưa thực sự cố gắng thôi, chứ nếu mình làm hết sức thì kết quả đã khác."

Quay lại thời điểm năm lớp 9 — cái tuổi mà chúng ta bắt đầu biết nhìn ngó xung quanh và muốn khẳng định mình. Tớ quyết định xin mẹ cho đi học đàn. Thú thật, lúc đó tớ chẳng có chút đam mê nào với những nốt nhạc. Tớ đòi đi học chỉ vì thấy đám bạn đứa nào cũng ôm đàn trông 'ngầu' quá. Sự đua đòi đó chính là khởi đầu cho một chuỗi những ngày nửa vời sau này.

Ba tớ, vì chiều con, đã nhờ người bạn chọn mua cho tớ một cây guitar. Nó màu đen, bóng loáng và thực sự rất đẹp. Nhưng tiếc thay, vẻ đẹp của nó không đủ để bù đắp cho sự hời hợt bên trong tớ. Tớ đi học theo kiểu 'buổi đực buổi cái', tay bấm hợp âm nhưng tâm trí thì treo ngược cành cây. Sự chú tâm thưa thớt dần, cho đến khi tớ bỏ hẳn.

Mỗi khi nhìn thấy cây đàn đen ấy nằm im lìm, bám bụi trong góc nhà từ năm này qua năm khác, tớ thường tự bào chữa: 'Tại hồi đó mình bận học thi, với lại mình cũng đâu có định làm nhạc sĩ đâu'. Tớ dùng cái cớ 'không chú tâm' để che đậy một sự thật phũ phàng: Tớ đã thất bại vì không dám dốc lòng. Cảm giác lúc đó chẳng hề thoải mái hay nhẹ nhõm như tớ tưởng. Ngược lại, mỗi lần nhìn vào lớp bụi trên thùng đàn, tớ lại thấy một sự hối lỗi âm ỉ — không phải vì bỏ đàn, mà vì đã lãng phí sự kỳ vọng của ba mẹ và thời gian của chính mình.

Làm nửa vời cho ta một lối thoát giả tạo. Nó giúp ta tránh khỏi nỗi đau bị từ chối hay thất bại khi đã dốc toàn lực. Nhưng thực tế, thà thất bại khi đã nỗ lực 100% còn hơn sống cả đời với nỗi tiếc nuối mang tên "Nếu như..."

Sự lãng phí thầm lặng

Làm việc gì đó nửa vời thực ra tốn sức hơn là làm toàn tâm toàn ý rất nhiều. Bởi vì khi đó, tâm trí cậu bị chia đôi: một nửa để thực hiện và một nửa để đấu tranh tư tưởng xem có nên tiếp tục hay không. Cậu vừa chạy vừa nhìn về phía sau. Đôi chân cậu sẽ không bao giờ đạt được tốc độ tối đa. Những suy nghĩ giữa chừng sẽ khiến cậu bị xao nhãng.

Không toàn tâm toàn ý cũng chính là đang lãng phí thời gian của mình. Thời gian là thứ duy nhất không thể lấy lại. Đã mất công làm, tại sao không làm cho tử tế?

Tết Nguyên Đán vừa rồi, khi về dưới nhà, mỗi sáng sớm, tớ đều theo mẹ lên làm công quả trên một ngôi chùa gần nhà. Chùa rộng lắm, nhiều ban, mà lại ít người. Chỉ có mẹ là lên thường xuyên, những người khác có buổi có, không. Tớ còn trẻ nên được giao nhiệm vụ lau sàn. Rộng mà nên thời gian đầu cũng nản đấy. Cây chổi lau dùng được một lúc sẽ bị két lại, khô cong do sàn nhà bụi bẩn vì phải đón một lượng người tham quan khổng lồ. Những phần được lau bởi cây chổi lúc bẩn, khi khô, sẽ để lại những vệt trắng loang lổ kéo dài. Cậu cứ hình dung như việc dùng một chiếc khăn bẩn để lau bảng thời đi học vậy.

Rồi tớ mới tự hỏi là: "Đã mất công dậy sớm, lên đây dọn dẹp, mà làm kiểu này thì để làm gì? Lau rồi mà vẫn bẩn." Thay vì chỉ muốn lau cho xong cái sàn khổng lồ đó, tớ bắt đầu học cách dừng lại thường xuyên hơn để giặt sạch cây chổi. Tớ chấp nhận đi chậm lại, nhưng mỗi mét vuông tớ đi qua phải thực sự sạch bóng. Đó là lúc tớ hiểu: sự tử tế và chất lượng không bao giờ đến từ sự vội vàng nửa vời.

Tái bút

Đừng chỉ đứng bên rìa cuộc sống của chính mình. Nếu đã chọn yêu, hãy yêu hết lòng. Nếu đã chọn làm, hãy làm đến nơi đến chốn. Còn nếu cảm thấy không thể toàn tâm toàn ý, hãy can đảm từ bỏ để dành chỗ cho những thứ thực sự xứng đáng với tâm huyết của cậu. Lưng chừng là trạng thái mệt mỏi nhất của con người. Hãy chọn dấn thân hoặc chọn dừng lại.

Có việc gì cậu đang làm "nửa vời" và muốn kết thúc nó ngay hôm nay không? Hay có điều gì cậu muốn dốc toàn lực để thực hiện không? Chia sẻ với tớ nhé!